Η ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ
ΞΥΛΙΝΟΥ ΣΚΑΦΟΥΣ ΑΠΟ ΚΑΪΚΙ ΣΕ ΚΟΤΕΡΟ
Σκοπός αυτού του άρθρου είναι η παρουσίαση της Ελληνικής παραδοσιακής ΞυλοΝαυπηγικής διαδικασίας που ακολουθείται για την μετατροπή ενός παραδοσιακού ξύλινου σκάφους σε σκάφος θαλάσσιας αναψυχής, μέσω της υλοποιημένης μετατροπής σκάφους που έγινε απο το γραφείο μας τύπου Καραβόσκαρου, του ΙΣΜΗΝΗ.
Στη συνέχεια εξετάζουμε τις δυνατότητες που υπάρχουν σήμερα προκειμένου για την επισκευή αντίστοιχων ξύλινων σκαφών.
Η Ελληνκη Ναυπηγική παράδοση, οι ρίζες της οποίας βρίσκονται χιλιετίες πίσω
στην αρχαιότητα, συνεχίζει να είναι ζωντανή έως σήμερα και η ξυλουναυπηγική αποτελεί εναν απο τους κατ΄ξοχήν παραδοσιακούς κατασκευαστικούς κλάδους της χώρας μας, αφού ακόμα και σήμερα υπάρχει δυνατότητα κατασκευής - μετατροπής ξύλινων παραδοσιακών σκάφων τα οποία διατηρούν τα στοιχεία που τα χαρακτηρίζουν. Οι εργασίες αυτές εξακολουθούν να γίνονται σε καρνάγια που έχουν διασωθεί στη Σύρο, στο Πλωμάρι της Μυτιλήνης, στις Σπέτσες, κ.α. Επειδή δεν υπάρχουν πλεονάσματα τέτοιων σκαφών λόγο της απόσυρσης τους, επιστήμονες - ναυπηγοί σχεδιάζουν απο την αρχή, με βάση εμπειρία των καραβομαραγκών, πάνω στα χνάρια τα οποία διαθέτουν οι ίδιοι οι ταρσανάδες.
Η εποχή που τα ξύλινα σκάφη λειτουργούσαν προς όφελος του εμπορίου μπορεί να έχουν παρελθεί, όπως η Ελληνική παραδοσιακή ναυπηγική Τέχνη μπορεί να αξιοποιηθεί στον τομέα του τουρισμού αναψυχής.
Απο το 15ο αιώνα άρχισαν να κυριαρχούν τύποι σκαφών όπως το Λατίνι, το Τρεχαντήρι, το Μπρατσέρα, το Σαχτούρι το Τσερνίκι, η Σακολέβα και αργότερα τα Λατινάδικια, ο Πίγκος, το Μπρίκι και η Γαλέρα η οποία μέχρι σήμερα συνεχίζει την ύπαρξει της με τα Ελληνικά καρνάγια και να αποτελούν ένα απο τους κύριους χώρους εργασίας στη χώρα μας, ιδιαίτερα στην νησιώτικη Ελλάδα.
Κατασκευή πρώτων ξύλινων σκαφών
Στην αρχαιότητα τα πρώτα ξύλινα πλοιάρια υποθέτουμε οτι δημιουργήθηκαν όταν ο άνθρωπος άρχισε να χρησιμοποιεί τους πρώτους καρμούς οι οποίοι βρέθηκαν να πλέουν στην επιφάνεια των υδάτων.
Στην αρχαιότητα τα πρώτα ξύλινα πλοιάρια υποθέτουμε οτι δημιουργήθηκαν όταν ο άνθρωπος άρχισε να χρησιμοποιεί τους πρώτους καρμούς οι οποίοι βρέθηκαν να πλέουν στην επιφάνεια των υδάτων.
Με την φωτιά και το τσεκούρι έμαθε να κάνει κοίλα ανοίγματα στους καρμούς έτσι ώστε να κάθεται μέσα και να κωπηλατεί με άνεση. Διαμέσου των αιώνων, τα σκάφοι εξελισσόμενα μεγεθύνονται και γίνονται ταχύτερα. Η πρώτη θαλάσσια εμπορική συναλλαγή έγινε περίπου το 8.000 π.Χ. στο Αιγαίο με την παπυρέλλα, με σκοπό να μεταφερθεί οψιδιανός, ηφιστειακό πέτρωμα, που κατασκευάζονταν εργαλεία και όπλα, απο την Φιλακοπή της Μύλου στην Αργολίδα. Έκτοτε το πλοίο έγινε αναπόσπαστο κομμάτι ολοκλήρου του Ελλνικού πολιτισμού απο την αρχαιότητα εώς και στις μέρες μας.
Η εξέλιξη ήταν κλιμακωτή με σχετικά αργούς ρυθμούς στην αρχή, απο το 8.000 π.χ. μέρχι και το 3.000 π.Χ., και με ταχύτερους ρυθμούς αργότερα έως και τα μετέπειτα χρόνια ο άνθρωπος κατάφερε να κατασκευάσει πλεούμενα και να ταξιδέψει σε όλες τις θάλασσες του κόσμου.
Καραβόσκαρο
Το μακρινό 1985 το γραφείο μας, βρέθηκε στην ευχάριστη θέση να εκπονήση μελέτες αρχιτεκτονικού χώρου σε συνεργασία με τον ναυπηγό Κ. Γκιωνάκη και με το ναυπηγείο " Μαυρίκου " στη Σύρο, με σκοπό την μετατροπή ενός ιδιαίτερου τύπου παραδοσιακού
Το μακρινό 1985 το γραφείο μας, βρέθηκε στην ευχάριστη θέση να εκπονήση μελέτες αρχιτεκτονικού χώρου σε συνεργασία με τον ναυπηγό Κ. Γκιωνάκη και με το ναυπηγείο " Μαυρίκου " στη Σύρο, με σκοπό την μετατροπή ενός ιδιαίτερου τύπου παραδοσιακού
ξύλινου σκάφους, ενός Καραβόσκαρου ιδιοκτησίας του Σπετσιώτη Δημήτρη Ακάσογλου,
σε σκάφος αναψυχής.
Tο καραβόσκαρο είναι Ελληνικό σκαρί - απόγονος του Δρόμωνα - με επιρροές απο την Ιταλία, αλλα και τα αμερικάνικα schooners. Εμφανίστηκε στα τέλη του 18ου αιώνα, όταν άρχισε να εφαρμόζεται η μέθοδος της σάλας στη ναυπήγηση και κυριάρχησε στο Αιγαίο τον 19ο αιώνα, μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Το καραβόσκαρο είναι ένα από το στενότερα και πολυπλοκότερο στην κατασκευή ελληνικά σκαριά.
Το μήκος του έφτανε πολλές φορές τα 40 έως και 50 μέτρα και η χωρικότητα του 400 έως και 500 τόνους .Το 19ο αιώνα τα περισσότερα απο τα μεγάλα πλοία στο Αιγαίο ήταν Καραβόσκαρα, τα οποία ναυπηγήθηκαν κυρίως στη Σύρο, το Γαλαξίδι και αργότερα στο Πέραμα, στη Σκιάθο, τη Σκόπελο, τις Σπέτσες, στη Σάμο στο Πλωμάρι της Λέσβου, στην Καβάλα, στην Κάσο και στην Ιθάκη.
Οι Καραβομαραγκοί που ήλθαν στην Μικρά Ασία μετα το 1922 κατασκεύασαν αλιευτικά καραβόσκαρα στα ναυπηγεία της Ελλάδας, γνωστά ως ''ανεμότρατες''. Τα καραβόσκαρα έφεραν συνήθως 2 ή 3 κατάρτια και η συνηθής ιστιοφορία ήταν ''λόβερ'' ή ''σκουνιάς''.
σε σκάφος αναψυχής.
Tο καραβόσκαρο είναι Ελληνικό σκαρί - απόγονος του Δρόμωνα - με επιρροές απο την Ιταλία, αλλα και τα αμερικάνικα schooners. Εμφανίστηκε στα τέλη του 18ου αιώνα, όταν άρχισε να εφαρμόζεται η μέθοδος της σάλας στη ναυπήγηση και κυριάρχησε στο Αιγαίο τον 19ο αιώνα, μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Το καραβόσκαρο είναι ένα από το στενότερα και πολυπλοκότερο στην κατασκευή ελληνικά σκαριά.
Το μήκος του έφτανε πολλές φορές τα 40 έως και 50 μέτρα και η χωρικότητα του 400 έως και 500 τόνους .Το 19ο αιώνα τα περισσότερα απο τα μεγάλα πλοία στο Αιγαίο ήταν Καραβόσκαρα, τα οποία ναυπηγήθηκαν κυρίως στη Σύρο, το Γαλαξίδι και αργότερα στο Πέραμα, στη Σκιάθο, τη Σκόπελο, τις Σπέτσες, στη Σάμο στο Πλωμάρι της Λέσβου, στην Καβάλα, στην Κάσο και στην Ιθάκη.
Οι Καραβομαραγκοί που ήλθαν στην Μικρά Ασία μετα το 1922 κατασκεύασαν αλιευτικά καραβόσκαρα στα ναυπηγεία της Ελλάδας, γνωστά ως ''ανεμότρατες''. Τα καραβόσκαρα έφεραν συνήθως 2 ή 3 κατάρτια και η συνηθής ιστιοφορία ήταν ''λόβερ'' ή ''σκουνιάς''.
Το καραβόσκαρο ξεκίνησε ως αλιευτικό, αλλα γρήγορα επεκτάθηκε η χρήση του ως φορτηγού, πολεμικού και αργότερα σαν ακτοπλοϊκού ή πλοίου αναψυχής.
Ισμήνη
Το σκάφος θα έκανε πλόες μικρής ακτοπλοοίας.
Η διαδικασία της μετατροπής ενός ξύλινου παραδοσιακού σκάφους σε κότερο είναι επίπονη και δαπανηρή, μιας που αλλάζουν αρκετά πράγματα στο σκαρί, όπως η καμπίνα, το σπιράγιο η κουβέρτα. Συνηθές πρόβλημα είναι αυτό της στεγανοτητας, ιδιαίτερα σε παλαιότερα εγκαταλελειμμένα σκάφη ενώ η συντήρηση και οι διορθώσεις στην καρίναι και στα ξύλινα μέρη είναι σχεδόν επιβεβλημένες.
Ακολουθήθηκε η νομοθεσία της εποχής:
- Β.Δ. 135/68 (ΦΕΚ 37 Α) - Περι εγκρίσεως κανονισμού 'περί παρακολουθήσεως ναυπηγήσεων, μετασκευών και επισκευών πλοίων' - όπως τροποποιήθηκε με το
Β.Δ. 475/68 (ΦΕΚ 159 Α)
Η Ξυλοναυπηγική Τέχνη Σήμερα
Η υπάρχουσα κατάσταση στον τομέα της ξυλοναυπηγικής τέχνης
Δυστυχώς στις μέρες μας, η ξυλοναυπηγική τέχνη βρίσκεται σε παρακμή. Μία απο τις αιτίες της παραμακρής αυτής ήταν η μεγάλη διάθεση πλαστικών σκαφών απο τα μέσα της δεκαετίας του '50 και έπειτα, που απομάκρυνε τον κόσμο απο το ξύλο. Το μεγαλύτερο ποσοστό των παραδοσιακών σκαφών που χτίζονται σήμερα και έχουν μεγαλύτερη ζήτηση είναι κυρίως τα τρεχαντήρια (80%), που χρησιμοποιούνται ακόμη έως αλιευτικά σκάφη.
Σήμερα, το ελληνικό παραδοσιακό ξύλινο σκάφος έχει περάσει σε δεύτερο πλάνο υπάρχουν όμως ακόμα τεχνίτες σε εναπομείνοντα καρνάγια που εξασκούν την τέχνη αυτή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου