Η αναγέννηση ενός μέγαρου στο Σύνταγμα

 

Η αναγέννηση ενός μέγαρου στο σύνταγμα

Το ιστορικό 6ώροφο της Προηγούμενης Γενεάς, Όθωνος και Φιλελλήνων

Ξαφνιασμένοι ευχάριστα σταματούν τις μέρες αυτές οι περαστικοί της Πλατείας Συντάγματος, καθώς αντικρίζουν στη γωνία των οδών Όθωνος και Φιλελλήνων να ορθώνεται υπερήφανο και ξανανιωμένο το επιβλητικό μέγαρο Γιάνναρου.

Οι λινάτσες που σκέπαζαν επί μήνες το εξαώροφο κτίριο έφυγαν, οι σκαλωσιές άρχισαν να αντικρίζουν οι Αθηναίοι είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Με πολύ μεράκι, αγάπη αλλά και σεβασμό προς την Ιστορία της πλατείας, το  επιβλητικό μέγαρο ξαναβρήκε την παλαιά του ομορφιά χαμένη και μαυρισμένη εδώ και πολλές δεκαετίες από τα καυσαέρια και το νέφος.

Το μέγαρο Γίανναρου είναι μία από της παλαιότερες οικοδομές της Κεντρικής Αθήνας που διασώθηκε από την κατεδάφιση. Χτίστηκε στα μέσα του περασμένου αιώνα και στέγασε αρχικά το  «ξενοδοχείο των ξένων» το καλύτερο Αθηναϊκό ξενοδοχείο της εποχής. Ο Εδμόνδος Αμπού (που έζησε στην Αθήνα κατά την δεκαετία 1852 - 1854) βεβαιώνει πως το προσωπικό του ξενοδοχείου μιλούσε γαλλικά! Και όταν τον Ιούνιο του 1868 έφτασε στην Ελλάδα ο πρώτος Αμερικανός πρεσβύτης Τάκερμαν, στο ξενοδοχείο των ξένων κατέλυσε μέχρι να βρει μόνιμη κατοικία.

Εκείνη την εποχή το οίκημα που στεγαζόταν το ξενοδοχείο των Ξένων ήταν διώροφο και ανήκε στον πασίγνωστο ( όσο και ιδιόρρυθμο ) συγγραφέα της Ηρωίδος της Ελληνικής Επαναστάσεως το Στέφανο Ξένο. Το 1905 όμως αγοράζεται από τον Γιάνναρο, που εγκαθιστά σε αυτό τα γραφεία και τα τυπογραφεία της εφημερίδας του, της ΕΣΠΕΡΙΝΗΣ. 

Η εφημερίδα αυτή ἐχει την πρώτη κυκλοφορία μεταξύ όλων των Αθηναϊκών εφημερίδων. Πουλάει 20.000 φύλλα! Και ο Γιάνναρος κερδίζει και δεύτερη, την ΠΡΩΙΝΗ.

Στα 1910, πραγματοποιείται η ριζική ανακαίνιση του παλαιού κτιρίου, στο οποίο προστίθενται άλλοι πέντε όροφοι και γίνεται έτσι επταώροφο! Είναι το υψηλότερο κτίριο της Αθήνας και όλοι το  ονομάζουν: ο ουρανοξύστης του Γιάνναρου. Ο <ουρανοξύστης> όμως δεν είναι μόνο το ψηλότερο αθηναίικο κτίριο. Έχει και ένα άλλο χαρακτηριστικό, που το καθιστά πραγματικό μνημείο για την ελληνική πρωτεύουσα. Είναι η πρώτη οικοδομή, στην οποία τα πατροπαράδοτα οικοδομικά υλικά συνδυάζονται με το επαναστατικό και άγνωστο τότε στην Ελλάδα ενισχυμένο σκυρόδεμα! 

Κατά τα θλιβερά γεγονότα του 1917, με την εκθρόνιση του Κωνσταντίνου, ο φανατισμένος όχλος πυρπολεί τα γραφεία της ΕΣΠΕΡΙΝΗΣ. Ο Γιάνναρος διακόπτοντας υποχρεωτικά την έκδοση της εφημερίδας του, παίρνει το δρόμο της εξορίας στην Κορσική μαζί με άλλους αντιβενιζελικούς πολιτικούς ηγέτες. Με τη Μικρασιατική Καταστροφή και τον ερχομό των προσφύγων στην Αθήνα, σαράντα περίπου οικογένειες φιλοξενούνται στο πυρπολημένο κτίριο.

Η αποκατάσταση του πολύπαθου μεγάρου θα ολοκληρωθεί μόλις κατά την τριετία 1924 - 1927 με φροντίδα του αρχιτέκτονα Αλέξανδρου Μεταξά. Ταυτόχρονα, όμως η κυβέρνηση υποχρεώνει το Γιάνναρο να κατεδαφίσει τον 7ο όροφο γιατί ανακάλυψε ότι με καθυστέρηση μερικών ετών πως είχε κτισθεί παράτυπα ( αχ αυτά τα πολιτικά  πάθη, πόσο βασάνισαν τον τόπο!).

Για μερικά χρόνια, το ταλαιπωρημένο Μέγαρο γνωρίζει επιτέλους περίοδο ηρεμίας. Στην περίοδο αυτή φιλοξενούσε στο ισόγειο του το πολύ γνωστό καφενείο του Αντωνιάδη. Το καφενείο, που σε αντίθεση προς τους αριστοκρατικούς γειτονές του του Ζαβορίτη και του Ζαχαράτου, προσέλκυε πάντα λαίκή πελατεία.

Η περίοδος ηρεμίας όμως δεν κράτησε πολύ. Το 1942, το Μέγαρο γνωρίζει νέες περιπέτειες: επιτάσσεται από τους Γερμανούς που το χρησιμοποιούν σε όλοι την διάρκεια της  Κατοχής. Και στη συνέχεια, φιλοξενεί και πάλι πρόσφυγες κατά την περίοδο του 1945 - 1950.

Μόλις στα 1965 οι ιδιοκτήτες κατορθώνουν να πάρουν και πάλι την πλήρη χρήση του κτιρίου. Σε τι κατάσταση, όμως, το βρήκαν... Έτσι, επί μια ολόκληρη εικοσαετία, το άλλοτε επιβλητικό εξαώροφο μέγαρο ήταν μια θλιβερή κακογερασμένη οικοδομή, που προκαλούσε οίκτο και απογοήτευση.

Ευτυχώς, όμως, η ώρα της κατεδαφίσεως δεν είχε φτάσει ακόμη για το Μέγαρο Γιάνναρου. Πριν από ένα περίπου χρόνο, άρχισε η προσπάθεια για την διάσωση και αναγέννηση του.

<Είχαμε να ξεπεράσουμε πολλά προβλήματα>, λέει ο αρχιτέκτων κ. Παράσχος Καραβατάκης που επωμίστηκε το δύσκολο έργο της αναπλάσεως του κτιρίου. <Αλλά πιστεύω  πως τα αντιμετωπίσαμε και τα ξεπεράσαμε ικανοποιητικά με οδηγό μας το σεβασμό της λιτής γραμμής του κτιρίου, που αποτελεί και το κύριο αρχιτεκτονικό χαρακτηριστικό του>. Επίσης συμπληρώνει: <Τα προβλήματα γίνονταν ακόμη πολυπλοκότερα, γιατί δεν είχαμε απλώς να αποκαταστήσουμε ένα παλαιό κτίσμα. Έπρεπε ταυτόχρονα να αναπλάσουμε την οικοδομή κατά τρόπο που λειτουργικά να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της σύγχρονης ζωής>.

Πόσο πιο ανθρώπινη κι όμορφη θα ήταν, αλήθεια, η Αθήνα αν τα λιγοστά παλιά της κτίρια, που σώζονται ακόμη, αντιμετωπίζονταν με την ίδια στοργή και μεράκι, που αναπλάστηκε το Μέγαρο Γιάνναρου στην πλατεία Συνάγματος...