Η τέχνη του ξυλογλύπτη

 

                                             ΤΕΧΝΗ  ΤΟΥ  ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΗ

   Ως ξυλογλυπτική ορίζουμε την τέχνη της απεικόνισης έργων πάνω σε ξύλο.

   Αποτελεί δηλαδή, έναν ειδικό τομέα της γλυπτικής. Γνωρίζουμε πως αναπτύχθηκε από τους προϊστορικούς χρόνους. Παρόλα αυτά, τα παλαιότερα δείγματα της δεν υπάρχουν πλέον λόγω της μηδαμινής αντοχής του ξύλου στο πέρασμα του χρόνου.

   Ως γνωστόν, καμία τέχνη δεν περιορίζεται στη θεωρία. Πρώτη και κύρια πηγή μάθησης είναι η άσκηση, είτε στο εργαστήριο είτε, πιο μεθοδικά, σε εξειδικευμένες σχολές. Για να επιτύχουμε ολοκληρωμένη γνώση, απαιτείται ο συνδυασμός θεωρίας και πράξης. Ο νεαρός τεχνίτης περνούσε από διαδοχικά στάδια αρχίζοντας από δευτερεύουσες εργασίες βοηθητικές εργασίες, εξοικειώνονταν με το αντικείμενο και τις μεθόδους επεξεργασίας του και βαθμιαία αναλάμβανε περισσότερες και πιο υπεύθυνες εργασίες, μέχρι να γίνει τέλειος τεχνίτης.

  Αν και σήμερα οι συνθήκες είναι εντελώς διαφορετικές και η σχολή ή το εργαστήριο διαφέρουν από το παλιό παραδοσιακό συνεργείο, η ολοκληρωμένη γνώση συνεχίζει να προέρχεται από τη συσχέτιση θεωρίας και πρακτικής. Η θεωρία επεκτείνει και βαθαίνει την πρακτική τριβή και η άσκηση επιβεβαιώνει και στεριώνει την θεωρία.

  Αυτή η σκέψη υπήρξε και η αφετηρία αυτού του κεφαλαίου. Δεν σκοπεύει να δημιουργήσει τεχνίτες, αλλά να πλουτίσει το γνωστικό τους πεδίο, να τους συνδέσει με το ήθος και τις συνθήκες δουλειάς των παλιών τους ομοτέχνων.

 
  Η ξυλογλυπτική κατέχει εξέχουσα θέση, ποσοτικά και ποιοτικά, τόσο στην ελληνική παραδοσιακή τέχνη όσο και στη σύγχρονη χειροτεχνική δραστηριότητα. Χιλιάδες θαυμαστά ξυλόγλυπτα τέμπλα, άμβωνες, προσκυνητάρια, αναλόγια, παγκάρια, αρτοφόρια και άλλα σκεύη που αφορούν εκκλησιαστικά είδη υπάρχουν στους χριστιανικούς ναούς στον ελληνικό χώρο. Ταβάνια, πόρτες, μεσάντρες, σκάλες, κασέλες κι έπιπλα στολισμένα με ανάγλυφα κοσμούν το εσωτερικό κατοικιών, τόσο στις επαρχίες, όσο και στις πόλεις.

  Ακρόπρωρα, μουσικά όργανα, γκλίτσες, ρόκες, κουτάλια, πιρούνια και ποίκιλα μικροαντικείμενα εκτίθενται σε Μουσεία και ιδιωτικές συλλογές ή αποτελούν οικογενειακά κειμήλια. Μα και η σύγχρονη ξυλογλυπτική είναι εξίσου πλούσια σε επιτεύγματα. Δραστήρια εργαστήρια υπάρχουν σε ολόκληρη την Ελλάδα και η παραγωγή τους όχι μόνο καλύπτει τις ανάγκες της εσωτερικής κατανάλωσης, αλλά πραγματοποιεί και εξαγωγές. Βασισμένη σε παραδοσιακά μορφολογικά στοιχεία προχώρησε με τόλμη και σύνεση στη δημιουργία σύγχρονων εφαρμογών.

  Όπως προείπαμε τα ξυλόγλυπτα των αρχαίων χρόνων έχουν καταστραφεί λόγω της μη αντοχής τους στο χρόνο κι έχουνε απομείνει ελάχιστα δείγματα, κυρίως στην Αίγυπτο λόγω του ξηρού της κλίματος. Στοιχεία για την ύπαρξη τους έχουμε κυρίως από ιστορικές πηγές. Από άλλους λαούς αξιόλογα ξύλινα μνημεία βρίσκουμε στην Αφρική, στους Παπούα, στους Μαόρι, στη Νότια Αμερική, στον Ισημερινό και το Περού.

    Στην μετέπειτα ιστορία παρατηρούμε πως στη Δυτική Ευρώπη η ξυλογλυπτική ακολουθεί τους μεγάλους ρυθμούς που αναπτύχθηκαν εκεί, όπως ο Γοτθικός, η τέχνη της Αναγέννησης, το μπαρόκ και το ροκοκό. Σημαντική ήταν και η επίδοση των Βυζαντινών σε έργα εκκλησιαστικής και κοσμικής τέχνης. Τόσο στην Πρωτεύουσα, την Κωνσταντινούπολη, όσο και στα μεγάλα κέντρα της απέραντης Αυτοκρατορίας, η ξυλογλυπτική γνώρισε μεγάλη άνθιση.

   Στην εκκλησιαστική ξυλογλυπτική μεγάλη ώθηση έδωσε κατά τον 16^ο αιώνα η εμφάνιση του  ξυλόγλυπτου τέμπλου, που πιθανότατα προέρχεται από την ορθόδοξη Ρωσία. Είναι ένα νέο στοιχείο γιατί παλιότερα κυριαρχούσε τοχαμηλό μαρμάρινο τέμπλο που αποτελούταν από τετράγωνες πλάκες με ενδιάμεσα κολωνάκια.  

                    
                   

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΑ ΠΛΟΙΑ - ΑΝΑΓΚΗ ΙΔΡΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗΣ για την εκπαίδευση νέων στη θαλάσσια τεχνολογία (ΒΙΜ)

Η ομάδα του arxipelagos είχε την τιμή να συνομιλήσει με τον Παράσχο Καραβατάκη, έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες αρχιτέκτονες με διεθνή αναγνώριση, γνωστό για την ικανότητά του να συνδυάζει την υψηλή αισθητική με την απόλυτη λειτουργικότητα, τόσο σε έργα ξηράς όσο και στη ναυτιλία.

Με σπουδές στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και στην École Boulle στο Παρίσι, αλλά και με βαθιά καλλιτεχνική παιδεία στη γλυπτική και τον σχεδιασμό, ο κ. Καραβατάκης ίδρυσε το αρχιτεκτονικό γραφείο A.R.C.H.-M.I.D., που εδώ και δεκαετίες υπογράφει έργα υψηλών προδιαγραφών στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Η συμβολή του στη ναυτιλιακή αρχιτεκτονική είναι καθοριστική: από επεμβάσεις σε κρουαζιερόπλοια και επιβατηγά σκάφη, μέχρι αναβαθμίσεις λιμενικών εγκαταστάσεων και ειδικές κατασκευές, το έργο του χαρακτηρίζεται από πρωτοποριακές ιδέες, σεβασμό στην παράδοση και προσήλωση στην ποιότητα.

Η συζήτηση με τον Παράσχο Καραβατάκη δεν ήταν απλώς μια αναδρομή σε μια εντυπωσιακή καριέρα ήταν ένα ταξίδι στην τέχνη, την τεχνολογία και το όραμα που χρειάζεται για να δημιουργείς έργα που αντέχουν στον χρόνο και ξεχωρίζουν διεθνώς.

       https://youtu.be/BR-51V1mWq4?                      si=FR3wLfztB-S0Puv4

                 Σαν ένα παραμύθι

ήταν αυτό που θα έπρεπε να διάγω, όταν στις 29-07-2025 διηγήθηκα στους δημοσιογράφους του «ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ» κ.κ. Ρούσσο και Παπαδόπουλο την επαγγελματική μου διαδρομή ως naval architect.

Μέσα από αυτή τη συνέντευξη, η οποία περιείχε και το στοιχείο της ιστορικής αναδρομής μου ως αρχιτέκτονας, διαπίστωσα και τις επαγγελματικές δυσκολίες ενός τέτοιου εγχειρήματος στον ιδιόμορφο θαλάσσιο χώρο της τουριστικής ναυτιλίας.

Καταλήγοντας, θέλω να πιστεύω ότι όλη η διαδρομή αυτής της προσπάθειας άφησε ένα ισχυρό αποτύπωμα συνειδητής κατεύθυνσης και στόχων, που πολύ αργότερα θα καθιερώνονταν με την ονομασία: «Αρχιτεκτονική στα πλοία».

Fondation Hellenique de Paris

                                          ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ

    
     Με αφορμή την σημερινή επέτειο τησ 17 Νοέβρη στην πατρίδα μας, ο νους μου πηγε λίγο πίσω, στον Μάϊο του 1968. Στην φοιτητική εξέγερση του παρισιού...
   Το Μάϊο του 1968 οι Γάλλοι φοιτητές άλλαξαν μια για πάντα την ιστορία της χώρας τους. Εμείς οι Έλληνες συμφοιτητές τους, οικότροφοι στην περίφημη Fondation Hellenique, το Ελληνικό σπίτι του Παρισιού, είδαμε απο πολύ κοντά τις διαδηλώσεις στους δρόμους και τα μαχητικά συνθήματα στους τοίχους...  

   Στις 23 Δεκεμβρίου 1932, εγκαινιάστηκε η λειτουργία του Ελληνικού Ιδρύματοςί

της Διεθνούς Πανεπιστημιούπολης στο Παρίσι, που φιλοξένησε πλήθος Ελλήνων φοιτητών και σπουδαίες προσωπικότητες του ελληνικού πνεύματος.

   Το Ελληνικό σπιτι που σχεδιάστηκε απο τον αρχιτέκτονα Νικόλαο Ζάχο και εγκαινιάστηκε απο τον Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας για να στεγάσει τα επόμενα χρόνια τους Έλληνες φοιτητές που έφταναν στο Παρίσι, πέρασε την πρώτη του ιστορική περιπέτεια μετά την έκριξη του Β' Παγκοσμίου πολέμου. Ολόκληρη η Cite, η Διεθνής δηλαδή Πανεπιστημιούπολη, άδειασε τότε απο φοιτητές για να βρεί στη συνέχεια τον εαυτό της. 
   Αρκετά χρόνια αργότερα τα καλύτερα μυαλά της Ευρώπης ζητούσαν πνευματικό καταφύγιο στα νέα ρεύματα της γαλλικής κοινώτητας. 

  Το Μαίο του 2008, γιορτάσαμε τα 75α γενέθλια του του Ελληνικού ιδρύματος του Παρισιού - Cite Univeritaire de paris.. βρισκόμουν εκεί.

Αργύρης Αδαλής

                     Αργύρης Αδαλής

Το όνομα του Αργύρη Αδαλή,

σηματοδοτεί την αναγεννησιακή τάση του Ελληνικού ρυθμού ιδιαίτερα στη πρωτεύοσυσα της Λέσβου πάνω στις αρχές της κλασικής τέχνης, αναμορφώνοντας τη πόλη της Μυτιλήνης και επηρεάζοντας έτσι το σύνολο του ελλαδικού χώρου. 

Ως άνθρωπος παρέμεινε ένας απλός πολίτης της τοπικής κοινωνίας που παράγει και κοσμεί με τα έργα του όλο το νησί και που σήμερα έστω και καθυστερημένα, οι αρχές της πόλης θα πρέπει να του αναγνωρίσουν το μέγεθος της αριστείας του και να τον κατατάξουν ως μια ξεχωριστή προσωπικότητα.

https://www.facebook.com/share/p/1HrGUwHcy6/ 

Ο Ρόλος της Ελληνικής Γλώσσας στην Αναγέννηση της Ανθρωπότητος

Ετήσιο Συμπόσιο IIWC 2025

            Ετήσιο Συμπόσιο IIWC 2025

Παρακολουθώντας τις συμμετοχές της ετήσιας συνάντησης που έλαβε χώρα στο Πανεπιστήμιο της Σαμψούντας, διοργανωθέν από το IIWC 2025 στις 21 Μαΐου 2025, ιδιαίτερη εντύπωση μου έκανε η ομιλία της κυρίας Ε. Τσακανίκα με θέμα τους σεισμούς και τις επιδράσεις των ξύλινων στεγών σε κτίρια.

 Ως εκ τούτου επιθυμώ να της εκφράσω τα συγχαρητήριά μου. Με εκτίμηση Π. Καραβατάκης - Αρχιτέκτων ΕΜΠ / Μέλος του IIWC

Το Διαχρονικό Έργο του Φ.Σ.Παρνασσού στην Εκπομπή Αστικό Τοπίο - Κανάλι της Βουλής

Δες περισσότερα: https://youtu.be/O65IYICjd8s?si=xtupDjbJkb2DpVsQ 

ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΝΑΥΠΗΓΕΙΩΝ-ΗΜΕΡΙΔΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΤΕΕ

 Τα καρνἀγια ,οι ταρσανάδες,οι ναυπηγοξυλουργοί και τα παραδοσιακά ξύλινα σκάφη είναι απαραίτητο να διασωθούν από τις πιέσεις των εξελίξεων ,ως συστατικό στοιχείο της ελληνικής ταυτότητας, των στρατηγικών στόχων της χώρας και της ναυπηγικής τέχνης .

Παρακολουθήστε την ημερίδα εδώ :

https://www.youtube.com/live/uUYu6VlMFk8?si=Lusi_ztGmQQKax90

(2:06:19)

 

 

Π. Καραβατάκης

Αρχιτέκτων Ε.Μ.Π.

2025

Τι Είναι Τέχνη ;

 

Η Τέχνη είναι Επιστήμη – είναι Πολιτισμός

 

     Με τον όρο Τέχνες εννοείται η ψυχική δραστηριότητα για δημιουργία

που είναι σημαντική εξαιτίας της έλξης που προκαλεί στα ανθρώπινα συναισθήματα, διεγείροντας τον νου ή και την θέληση.

Η Τέχνη βασίζεται στην εκπαίδευση, την έμπνευση και την εμπειρία.

Η Τέχνη ειναι ο τρόπος μέσα από τον οποιο ο κάθε άνθρωπος μπορεί να εξωτερικεύει τα συναισθήματά του

Είναι σωστό, είναι υποχρέωση, του καθενός που ασχολείται με την Τέχνη να συνεισφέρει ότι του υπαγορεύει η προσωπική του εμπειρία και γνώση, αναδεικνύοντας τις αρετές της Τέχνης.

 

Ποιος ο ρόλος της Τέχνης στην ζωή του ανθρώπου ;

 

  Ανατρέχοντας στις ρίζες μας, ως Έλληνες, εμπνεόμαστε από τον τρόπο με τον οποίο η γλύπτες της κυκλαδικής περιόδου και του χρυσού αιώνα, χρησιμοποιούσαν το μάρμαρο με ανυπέρβλητη τεχνική των έργων τους, τα οποία  εξέφραζαν το κάλος.

  Οι επιδέξιοι τεχνίτες θεωρούνταν σημαντικές προσωπικότητες ως δημιουργοί !

  Είναι πάντα επίκαιρο να γνωρίζουμε για αυτούς τους τεχνίτες από που και πως προμηθεύονταν τις πρώτες ύλες και με ποιες τεχνικές τις επεξεργάζονταν στα εργαστήρια τους, πως ήταν οργανωμένα και ποια η σχέση τους με την πόλη.

  Δεν είναι διόλου τυχαίο ότι σε ακμάζουσες εποχές οι τέχνες στόχευαν στο αισθητική και την αρμονία. Η χωρική τους έκταση υπήρξε πολύ μικρή, αλλά η χρονική τους έκταση μεγάλη.

 

 

Προτομή Αφροδίτης της Μήλου

 

·        Το Κάλος-αρχαιοελληνική έννοια.

Εκτιμάται από την υποκειμενική αίσθηση κάθε ατόμου χωριστά ενώ δεν ανέρχεται δομικά ως αντικείμενο .

·        Η τέχνη αποτελεί μέσω του πνεύματος/ εξίσου σημαντικό με την φιλοσοφία

·        Πέρα από φιλοσοφικές προσεγγίσεις η έννοια της τέχνης αναζητείται-συνδιαμορφώνεται μέσα στις κοινωνικές συνθήκες .

·        Στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα εξαπλώνεται η αντίδραση στην ιδέα της προόδου για την εκβιομηχάνιση και στην αστικοποίηση, αποτελώντας καταφύγιο στις κοινωνίες .

·        Στις αρχές του 20ού αιώνα η πρωτοπορία συναντά νέα υλικά από πλαστικό σε αντικείμενα καθημερινής χρήσης τα οποία καταλαμβάνουν τον καθημερινό βίο ενώ παράλληλα αναπτύσσεται η βιομηχανία

·        Τα σπίτια γεμίζουν με νεωτερικά προϊόντα και αναδύεται η μανία του καινούργιου.

·        Η τέχνη με το ‘‘Τ’’ κεφάλαιο θα οδηγήσει στην έννοια της κουλτούρας του σύγχρονου και των προϊόντων της πολιτιστικής βιομηχανίας.

 

 

  Σήμερα η τέχνη υποτάσσεται στην παντοδυναμία που απέκτησε η άμεση ποσοτική αντίληψη για το κέρδος.

  Εδώ θα ήθελα να κάνω μία μικρή χρονική επίσπευση στην εξέλιξη των τεχνών, ξεκινώντας με αναφορά στην πρώτη βιομηχανική επανάσταση (1^η Β.Ε.), στις αρχές του 19^ου αιώνα που χαρακτηρίστηκε από την χρήση του ατμού.

  Η ανακάλυψή του ηλεκτρισμού οδήγησε στην δεύτερη βιομηχανική επανάσταση (2^η Β.Ε.), με χαρακτηριστικά την μαζική παραγωγή και την εξειδίκευση της εργασίας.

 

 Στις αρχές του 20^ου αιώνα εμφανίζεται η τρίτη βιομηχανική επανάσταση (3^η Β.Ε.), η πρωτοπορία συναντά τα νέα υλικά με τις θέσεις των στοχαστών της σχολής της Φρανκφούρτης, που εκφράζεται από το κίνημα του Bauhaus, με εκφραστή του τον αρχιτέκτονα Walter Gropius και στην Ελλάδα πρωτοστατεί η

Διπλάρειος Σχολή με εκφραστές, τους Πικιώνη, Δοξιάδη και Βρέττα.

  Στις μέρες μας ακολουθεί η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση (4^η Β.Ε.), με την ανάπτυξη και κλιμάκωση της χρήσης των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, που αλλάζουν την οικονομία και τις κοινωνίες σε τέτοιο βαθμό, που δεν έχει ξαναγίνει στην ανθρώπινη ιστορία.

  Η Τέχνη υποχρεούται να συμφιλιωθεί με την βιομηχανία και για πρώτη φορά γίνεται δυνατή η συνεργασία της με την ψηφιακή νοημοσύνη.

 

Η Τέχνη πλέον δεν είναι μόνο αποτέλεσμα των καλλιτεχνών…

Η Τέχνη όμως, παραμένει και είναι ένα μέσω επικοινωνίας των ανθρώπων…

  Σε ότι με αφορά. Αφιερώνοντας τον εαυτό μου στην Τέχνη επί 50 και πλέον χρόνια δεν έκανα τίποτε άλλο αντλώντας γνώση και εμπειρία, εργαζόμενος αρχικά ως ξυλόγλυπτης και τελειώνοντας την επαγγελματική μου διαδρομή ως αρχιτέκτονάς, μεταλαμπαδεύοντας τις γνώσεις που αποκόμισα στους εκάστοτε συνεργάτες μου.

 Π.Κ.