ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ
1ου Δημοτικού Σχολείου
Κηφισιάς
Ἀνάπλαση διατηριτέου και προσθήκη
νέας πτέρυγας’
Πρόλογος
Αναφορά στα σχολικά
κτίρια του Μεσσοπολέμου
Βρησκόμαστε στην περιοχή Αλωνίων στην Κηφισιά.
Ο οικισμός αυτός δημιουργήθηκε με την άφιξη και εγκατάσταση μεγάλου αριθμού
προσφύγων στην Ελλάδα, μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και το επακόλουθο
στεγαστικό πρόβλημα που προέκυψε, εξαιτίας της τεράστιας αύξησης του πληθυσμού
έφερε μεγάλες ανάγκες σε ανοικοδόμηση στα ελληνικά αστικά κέντρα, και ιδίως
στην Αθήνα.
Δημιουργήθηκε μια σειρά προβληματισμών γύρω από θέματα πολεοδομίας και
αρχιτεκτονικής, στην οποία κυρίαρχος ως τότε ήταν ο νεοκλασικισμός.
Τα κτίσματα τα οποία θα ανοικοδομηθούν (δημόσια και ιδιωτικά) την περιόδο
αυτή, θα έπρεπε να προσαρμοστούν στην ανάγκη για μαζική, γρήγορη και χαμηλού
κόστους υλοποιήση τους, γεγονός που σε συνδυασμό και με τις διεθνείς
αρχιτεκτονικές τάσεις της εποχής (μοντέρνο κίνημα) είχε σαν συνέπεια την
επικράτηση της λιτότητας.
Τέθηκαν έτσι, οι βάσεις του ελληνικού μοντερνισμού, με την επικράτηση
ριζοσπαστικών τάσεων.
Φυσικά, η εξέλιξη αυτή δεν άφησε ανεπηρέαστη την αρχιτεκτονική των σχολικών
κτιρίων.
Η λειτουργία απέκτησε κυρίαρχο ρόλο έναντι της μορφής, η οποία ήρθε σε
δεύτερη μοίρα, αποβάλλοντας τα περιττά στοιχεία, που ως την εποχή εκείνη είχαν
κυρίαρχο ρόλο.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο έλαβε χώρα το εντατικό σχολικό πρόγραμμα του
Υπουργείου Παιδείας και εκδόθηκε το 1929 με τον γενικό κανονισμό περί
ανεγέρσεως διδακτηρίων (Ο.Σ.Κ).
Τη δεκαετία του 1930, όταν Πρωθυπουργός της Ελλάδας ήταν ο Ελευθέριος
Βενιζέλος και Υπουργός Παιδείας ο Γεώργιος Παπανδρέου ανεγέρθηκαν στη χώρα
περίπου 4000 σχολικά κτίσματα.
Πολλά από αυτά εντάχθηκαν στις προσφυγικές γειτονιές της Αθήνας,
προκειμένου να εξυπηρετήσουν τις αυξημένες ανάγκες για εκπαίδευση.
Στο πρόγραμμα αυτό, ενεργό ρόλο έχουν οι αρχιτέκτονες Μητσάκης, Πικιώνης,
Καραντινός, Παναγιωτάκου, αλλά και ο γλύπτης Γιώργος Ζογγολόπουλος.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο Γιώργος Ζογγολόπουλος, ο
οποίος μετά την αποφοίτησή του από τη Σχολή Καλών Τεχνών, το 1930 εργάζεται ως
σχεδιαστής στο Αρχιτεκτονικό Τμήμα του Υπουργείου Παιδείας, στο Γραφείο Μελετών
Νέων Σχολικών Κτιρίων των Πόλεων, όπου και παραμένει ως το 1938.
Την περίοδο αυτή ασχολείται ενεργά με τη μελέτη δημοτικών
σχολείων, όπως του 1ου Δημοτικού Σχολείου Κηφισιάς.
Ο Γιώργος Ζογγολόπουλος, υπήρξε σημαντικός έλληνας
εικαστικός που παρότι ως μη πτυχιούχος αρχιτέκτονας ανέπτυξε μία βαθιά σχέση με
την αρχιτεκτονική μέσα από την καλλιτεχνική του πορεία.
Δέχτηκε επιρροές από τους αρχιτεκτονες Δημήτρη Πικιώνη,
Νίκο Μητσάκη, Αριστοτέλη Ζάχο και Πάτροκλό Καραντινό με τους οποίους είχε
αναπτύξει φιλία και συνεργασία.
Μέσα από την πορεία του
εκφράστηκε η διάθεση του να προσεγγίζει κάθε αρχιτεκτόνιμα ως γλυπτικό
αντικείμενο και το αντίστροφο χρησιμοποιώντας την ύλη και τα υλικά ως δομικά
συστατικά του αρχιτεκτονικού έργου.---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ιστορική
διαδρομή ίδρυσης του 1ου
Δημοτικού Σχολείου Κηφισιάς
από το
1930 έως και σήμερα
ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ
Το οικόπεδο στο οποίο βρίσκεται το σχολείο και θα
κατασκευαστεί η προσθήκη είναι το Ο.Τ2 του Δήμου Κηφισιάς περιβάλλεται από τις
οδούς Χρ.Λαδά, Καθαρώνος, Συγγρού και Παπανικολάου.
Οι επιτρεπόμενες χρήσης είναι αυτές τις γενικής κατοικίας.
Τα κτίρια γύρω από το οικόπεδο είναι μονοκατοικίες.
Η έκταση του συνολικού οικοπέδου εντός του οποίου
βρίσκονται τα κτίρια είναι 3497,132 m² τ.μ.
Η τοποθέτηση και η μορφή του υπάρχοντος κτιρίου σε
συνδυασμό με τον νηπιαγωγείο δημιουργεί έναν προστατευόμενο αύλειο χώρο από το
βορρά χωρίς να επηρεάζει το διατηρητέο κτίριο λόγω της τοποθέτησης του στην
αριστερή πλευρά του οικοπέδου και σε απόσταση από το διατηρητέο 26μ.
Στον αύλειο χώρο που δημιουργείται μπορούν να αθληθούν και
να αναπαυτούν τα παιδιά του 1ο Δημοτικού και ανεξάρτητος αύλειος χώρος για τον
νηπιαγωγείο.
ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΠΕΔΟΥ
Το φυσικό έδαφος του οικοπέδου έχει σχετικά μικρή κλήση 0,6%
την οποία διατηρούμε και μας επιτρέπει την φυσική ροή των ομβρίων υδάτων. Η
τοποθέτηση της νέας πτέρυγας γίνεται στα ανατολικό άκρο του οικοπέδου επί της
οδού Χρ. Λαδά με διαμόρφωση νέας κυρίας εισόδου με ελαφριά κλήση 4,5% για την
εξυπηρέτηση των ΑΜΕΑ με το διαμορφούμενο έδαφος φτάνουμε την στάθμη ±0,00 όπου
και η είσοδος του κτιρίου προσθήκης.
Α΄ ΣΤΑΔΙΟ – ΑΝΑΠΛΑΣΗ
ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ
·
Το
1987 με το φεκ 1035 δ του 16/10 το Υ.Π.Π.Ο κήριξε διατηρητέο το 1ο
Δημ. Σχολ. Κηφισιά
Το
1999 η πλυθισμιακή ανέλιξη της περιοχής Αλονίων δημιουργή την ανάγκη για
επέκταση και επιβάλεται η συντήριση του από φθορές παλαιότητας κυρίως από το
σεισμό.
·
Το 2007 σύμφωνα με τα παραπάνω κρίνενται πλέον
απαραίτητη η επέμβαση του διατηρητέου από την Δημοτική Αρχή.
Αποφασήζεται,
ότι το διατηρητέο κτίριο θα αντιμετωπισθή ως ένα κτιριοδομικό έργο που έχριζε
ιδιαίτερης προσοχής.
·
Το 2010 ο Δήμος Κηφισιάς αποφάσισε την διάσωση
του κτιρίου και θα προκηρύξη αρχιτεκτονικό διαγωνισμό με το σύστημα μελέτη -
κατασκευή με αντικείμενο
'ανάπλαση
αναδιαρύθμιση διατηρητέου κτιρίου και προσθήκη νέας πτέρυγας.'
·
Το γραφείο αρχιτεκτονικών μελετών ARCH - MID
ε.π.ε, θα συμπράξει με την κατασκευαστική εταιρεία Ε.Ν.Ε.Ρ.Κ.Α. α.ε και θα
κερδίσει το διαγωνισμό.
·
Η μελέτη του Master Plan περιλαμβάνε δύο
ανεξάρτητους κτιριακούς όγκους, αυτή του διατηρητέου, με την κατασκευή
προσθήκης - ενοποίηση του νέου ελεύθερου αύλιου χώρου που θα προέκυπτε
συμπεριλαμβανομένης και της συνύπαρξης του υπάρχοντος νηπιαγωγείου, εντός του
Ο.Τ2.
·
Η αρχιτεκτονική μελέτη συνδύαζε το <<
πάντρεμα >> του παλιού διατηρητέου κτιρίου με ένα σύνχρονο.
·
Σκοπός η διαρκής << συνομιλία
>> ματαξύ τους, με κοινά τα αρχιτεκτονικά στοιχεία,
π.χ επαναλαμβανόμενα ορθογώνια ανοίγματα.
·
Ακόμη ένας βασικός στόχος της μελέτης, ήταν ο
σωστός ηλιασμός της νέας πτέρυγας και η δημιουργία ενός σχολικού συγκροτήματος
γύρω από μία κεντρική αυλή.
·
Το νέο κτίριο δημιουργεί πλέον έναν
προστατευμένο αύλιο χώρο από το βορρά χωρίς να επηρεάζει το διατηρητέο λόγω της
τοποθέτησης του στην αριστερή πλευρά του οικοπέδου και σε απόσταση 26μ.
·
Υπάρχη σωστή χωροθέτηση των λειτουργιών ώστε να
εξασφαλιστεί ομαλή διακίνηση των παιδιών μεταξύ του διατηρητέου και της νέας
πτέρυγας.
·
Η ένταξη της νέας πτέρυγας επιτεύχθηκε με την
αναδημιουργία του υπάρχοντος πλατώματος και την ενοποίηση της εισόδου του με
τον αύλιο χώρο του υπάρχοντος διατηρητέου κτιρίου.
·
Στο κτιριολογικό πρόγραμμα του νέου κτιρίου θα
ληφθεί υπόψιν ο θόρυβος που προκαλείται από τον παρακείμενο δρόμο (Χρ. Λαδά) και
έτσι τα εργαστήρια θα τοποθετηθούν στο εξωτερικό τμήμα του κτιρίου ώστε οι
αίθουσες διδασκαλίας να βρίσκονται προς τον αύλιο χώρο.
Το
2011 έχουμε έγκριση των μελετών προγράματος από τον Ο.Σ.Κ. και τις απαραίτητες
επικαιροποιήσεις από διάφορους φορείς: Υ.Π.Π.Ο – Δ.Ν.Σ.Α.Κ., Επιτροπή αρχ/κων,
Εκδ. Οικοδομικής άδειας κλπ, και αμέσως ξεκινούν οι εργασίες.
·
Το Σεπτέμβριο του 2012 το έργο παραδίδεται
πλήρως ανακαίνησμένο στην μαθητική κοινότητα πρός χρήση.
·
Μέχρι εδώ όμως βρισκόμαστε στα μισά του
έργου αφού υπάρχει πρόβλεψη και για την κατασκευή και της νέας πτέρυγας.
Β’ ΣΤΑΔΙΟ –
ΕΝΑΡΞΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΝΕΑΣ ΠΤΕΡΥΓΑΣ
·
Για την έναρξη εργασιών της νέας πτέρυγας θα
έπρεπε να υποβληθεί νέος φάκελος από τον Δήμο προς το υπουργείο περιβάλλοντος
γνωστό ως ΥΠΕΚΑ για την επιβεβαίωση - έγκριση και εν συνεχεία από την
πολεοδομία του δήμου.
·
Πέρασαν μερικά χρόνια για την αντημετώπιση των
νέων δεδομένων προσαρμοσμένων στη βάση των κανονισμών του ΝΟΚ μιας και ο
παλαιός ΓΟΚ είχε ήδη καταργηθεί οπότε και θα έπρεπε να κατατεθεί νέος φάκελος.
·
Έτσι το 2018 εκδόθηκε από την πολεοδομία
Κηφισιάς η άδεια δόμησης των αρχιτεκτονικών μελετών του νέου κτιρίου.
·
Το επόμενο βήμα ήταν να κατατεθεί ο φάκελος στο
ελεγκτικό συνέδριο και εν συνεχεία να υπάρξει η τελική έγκριση και από το
δημοτικό συμβούλειο.
·
Η όποιες καθηστερίσεις δεν είχαν πρόθεση την μη
ολοκλήρωση του έργου! Όμως η
γραφειοκρατία εμπόδιζε την έναρξη των εργασιών.
·
Οι εργασίες ανηκοδόμησεις της νέας πτέριγας θα
ξεκινήσουν τελικά το 2020
·
Η
νέα πτέρυγα ολοκληρώθηκε το Σεπτέμβριο του 2023 με σχεδόν
μηδενικό ενεργειακό αποτύπωμα.
Κτιριολογικό πρόγραμμα προσθήκης ανά όροφο
Στάθμη υπογείου
Ο χώρος στο εσωτερικό του κτιρίου είχε πρόσβαση με ράμπα
για την στάθμη δέκα οχημάτων προς την Χρ. Λαδά.
Υπάρχουν
εγκαταστάσεις, μηχανοστάσιο, αποθήκη καυσίμων, λεβητοστάσιο, δεξαμενή νερού,
ανελκυστήρες, αποθήκες (3), χώρος πυρόσβεσης.
•
Ισόγειο
• Αίθουσα πολλαπλών χρήσεων
• Σκηνή
• Είσοδος ηθοποιών
• Αποθήκη σκηνής
• Αποδυτήρια κοριτσιών
• Αποδυτήρια αγοριών
• Wc
κοριτσιών
•
Wc αγοριών
• Wc AMEA
• Γραφείο μαθητικών κοινοτήτων/ γραφείο συλλόγου γονέων και
αίθουσα εκπαιδευτικών
• Κυλικείο
• Διάδρομος
• Κλιμακοστάσια
• Έμφαση δόθηκε στην άνετη διακήνηση παιδιών ΑΜΕΑ και για
τον λόγο αυτό τοποθετήθηκε ανελκιστήρας με της κατάλληλες προδιαγραφες.
Α’
Όροφος
•
Τρεις αίθουσες διδασκαλίας
• Βιβλιοθήκη
• Διάδρομος
• Κλιμακοστάσια
• Ασανσέρ
Β’ Όροφος
• Δύο αίθουσες διδασκαλίας
• Αίθουσα Η/Y
• Εργαστήριο φυσικό χημείας και αποθήκη φύλαξης οργάνωνης
φυσικής
• Δύο κλιμακοστάσια
Δώμα
• Εγκατάσταση Ηλιακών
• Εγκατάσταση μηχανιμάτων Η/Μ
• Απόλυξη ενώς κλιμακοστασίου
• Απόλυξη ενώς ασανσέρ
• Το αρχιτεκτονικό γραφείο ARCH – MID είναι αυτό που είχε
την υψηλή επίβλεψη σε όλα τα στάδια της υλοποίησης του έργου με στοχευμένες
παρεμβάσεις του με την συνεργασία του γραφείου στατικών μελετών κ. Β. Μπουλουγούρη
και τον Η/Μ
κ. Ν. Χριστοφιλάκη.
----------------------------------------------------------------------------------------------
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να γίνει και αναφορά κατ'
ελάχιστον στους (προτεργάτες) και έμπειρος τεχνικούς εργατικού δυναμικού της
κατασκευαστικής εταιρίας Ε.Ν.Ε.Ρ.Κ.Α΄ που εκτέλεσαν τις τεχνικές προδιαγραφές
υπό την υψηλή επίβλεψη της Arch - Mid, με την συμπαράσταση και της τεχνικής
υπηρεσίας του δήμου παραδίδοντας το στην Νέα Γενιά του Δήμου μας...